Home About Network of subjects Linked subjects heatmap Book indices included Search by subject Search by reference Browse subjects Browse texts

Tiresias: The Ancient Mediterranean Religions Source Database



2385
Cicero, Tusculan Disputations, 3.2-3.4
NaN
NaN
NaN


Intertexts (texts cited often on the same page as the searched text):

15 results
1. Cicero, On The Ends of Good And Evil, 2.45, 2.49, 3.10, 3.24, 3.26, 3.28-3.29, 4.48-4.50 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

2.45. Honestum igitur id intellegimus, quod tale est, ut detracta omni utilitate sine ullis praemiis fructibusve per se fructibusve per se A 2 fructibus vespere A 1 BER fructibus ve ( om. per se) NV ipsum possit iure laudari. quod quale sit, non tam definitione, qua sum usus, intellegi potest, quamquam aliquantum potest, quam communi omnium iudicio et optimi cuiusque studiis atque factis, qui permulta ob eam unam causam unam causam causam unam BE causam una R faciunt, quia decet, quia rectum, quia honestum est, etsi nullum consecuturum emolumentum vident. homines enim, etsi aliis multis, tamen hoc uno plurimum a bestiis differunt, quod rationem habent habent dett. habeant a natura datam mentemque acrem et vigentem celerrimeque multa simul simul multa BE agitantem et, ut ita dicam, sagacem, quae et causas rerum et consecutiones videat et similitudines transferat et disiuncta coniungat et cum praesentibus futura copulet omnemque complectatur vitae consequentis statum. eademque ratio fecit hominem hominem fecit BE appet. BENV hominum adpetentem cumque iis natura et sermone et usu congruentem, ut profectus a caritate domesticorum ac suorum serpat longius et se implicet primum civium, deinde omnium mortalium mortalium omnium BE societate atque, ut ad Archytam scripsit Plato, non sibi se soli natum meminerit, sed patriae, sed suis, ut perexigua pars ipsi relinquatur. 2.49. philosophus nobilis, a quo non solum Graecia et Italia, sed etiam omnis barbaria commota est, honestum quid sit, si id non sit non sit Mdv. non est in voluptate, negat se intellegere, nisi forte illud, quod multitudinis rumore rumore mi|nore R timore NV laudetur. ego autem hoc etiam turpe esse saepe iudico et, si quando turpe non sit, tum esse non turpe, cum id a multitudine laudetur, quod sit ipsum per se rectum atque laudabile, non ob eam causam tamen tamen non ob eam causam BE illud dici esse honestum, honestum esse BE quia laudetur a multis, sed quia tale sit, ut, vel si ignorarent id homines, vel si obmutuissent, sua tamen pulchritudine esset specieque laudabile. itaque idem natura victus, cui obsisti non potest, dicit alio loco id, quod a te etiam paulo ante paulo ante ante paulo E ante populo B dictum est, non posse iucunde vivi nisi etiam honeste. 3.10. Tum ille: Tu autem cum ipse tantum librorum habeas, quos quos om. BE hic hic hic ul hic N his AR hys BE om. V tandem requiris? Commentarios quosdam, inquam, Aristotelios, aristotelios A aristotilis BE aristoteles R aristotili hos N 1 aristotelicos N 2 aristotilicos V quos hic sciebam esse, veni ut auferrem, quos legerem, dum essem otiosus; quod quidem nobis non saepe contingit. Quam vellem, inquit, te ad Stoicos inclinavisses! erat enim, si cuiusquam, certe tuum nihil praeter virtutem in bonis ducere. Vide, ne magis, inquam, tuum fuerit, cum re idem tibi, quod mihi, videretur, non nova te te om. NV rebus nomina inponere. ratio enim nostra consentit, pugnat oratio. Minime vero, inquit ille, consentit. quicquid quidquid BV quitquid E Quid quod R enim praeter id, quod honestum sit, expetendum esse dixeris in bonisque numeraveris, et honestum ipsum quasi virtutis lumen extinxeris et virtutem penitus everteris. Dicuntur ista, Cato, magnifice, inquam, sed videsne verborum gloriam tibi cum Pyrrhone et cum Aristone, qui omnia exaequant, esse exequant esse V, N (post t ras., es ab alt. m.); exequantes se ABE ex sequentes se R communem? 3.24. ut enim histrioni actio, saltatori motus non quivis, sed certus quidam est datus, sic vita agenda est certo genere quodam, non quolibet; quod genus conveniens consentaneumque dicimus. nec enim gubernationi aut medicinae similem sapientiam esse arbitramur, sed actioni illi potius, quam modo dixi, et saltationi, ut ut arte N arte ut V in ipsa insit, insit ut sit N 1 ut insit N 2 non foris petatur extremum, id est artis effectio. et tamen est etiam aliqua aliqua Brem. alia (est alia etiam N) cum his ipsis artibus sapientiae dissimilitudo, propterea quod in illis quae recte facta sunt non continent tamen omnes partes, e quibus constant; quae autem nos aut recta aut recte facta dicamus, si placet, illi autem appellant katorqw/mata, omnes numeros virtutis continent. sola enim sapientia in se tota conversa est, quod idem in ceteris artibus non fit. 3.26. Videamus nunc, quam sint praeclare illa his, quae iam posui, consequentia. cum enim hoc sit extremum —sentis enim, credo, me iam diu, quod te/los te/los Graeci] greci celos BE Graeci dicant, dicant ARV dicunt BEN id dicere tum extremum, tum ultimum, tum summum; licebit etiam finem pro extremo aut ultimo dicere—, cum igitur hoc sit extremum, extremum hoc sit BE congruenter naturae convenienterque vivere, necessario sequitur omnes sapientes semper feliciter, absolute, fortunate vivere, nulla re impediri, nulla prohiberi, nulla egere. quod autem continet non magis eam disciplinam, de qua loquor, quam vitam fortunasque nostras, id est ut, quod honestum sit, id solum bonum iudicemus, potest id quidem fuse et copiose et omnibus electissimis verbis gravissimisque sententiis rhetorice et augeri et ornari, sed consectaria me Stoicorum brevia et acuta delectant. concluduntur igitur eorum argumenta sic: 3.28. Deinde quaero, quis aut de misera vita possit gloriari aut de non de non Mdv. non de beata. de sola igitur beata. ex quo ex quo edd. (Ascens. 1511), ex qua ABERN de qua V efficitur gloriatione, ut ita dicam, dignam esse beatam vitam, quod non possit nisi honestae vitae iure contingere. ita fit, ut honesta vita beata vita sit. Et quoniam is, cui contingit ut iure laudetur, habet insigne quiddam ad decus et ad gloriam, ut ob ea, ut ob ea edd., P. Man. ut ad ea AERN et ad ea BV quae tanta sint, beatus dici iure possit, idem de vita talis viri rectissime dicetur. ita, si beata vita honestate honestate honeste AB cernitur, quod honestum est, id bonum solum habendum est. Quid vero? Quid vero? negarine ullo Dav. quod vero negari nullo ARNV qui vero negari nullo BE 3.29. negarine ullo modo possit numquam add. Mdv. quemquam stabili et firmo et magno animo, quem fortem virum dicimus, effici posse, nisi constitutum sit non esse malum dolorem? ut enim qui mortem in malis ponit non potest eam non timere, sic nemo ulla in re potest id, quod malum esse decreverit, non curare idque contemnere. quo posito et omnium adsensu adprobato illud adsumitur, eum, qui magno sit animo atque forti, omnia, quae cadere in hominem possint, despicere ac pro nihilo putare. quae cum ita sint, effectum est nihil esse malum, quod turpe non sit. Atque iste vir altus et excellens, magno animo, vere fortis, infra se omnia humana ducens, is, inquam, quem efficere volumus, quem quaerimus, certe et confidere sibi debet ac suae vitae et actae et consequenti et bene de sese iudicare statuens nihil posse mali incidere sapienti. ex quo intellegitur idem illud, solum bonum esse, quod honestum sit, idque esse beate vivere: honeste, id est cum virtute, vivere. 4.48. non enim actionis aut officii ratio impellit ad ea, quae secundum naturam sunt, petenda, petenda appetenda dett. sed ab iis et appetitio et actio commovetur. Nunc venio ad tua illa tua illa BENV illa tua R cf. p. 62, 14 brevia, quae consectaria esse dicebas, dicebas p. 98, 21 et primum illud, quo nihil potest brevius: Bonum omne laudabile, laudabile autem honestum, autem honestum autem omne honestum dett. bonum igitur omne honestum. O plumbeum pugionem! quis enim tibi primum illud concesserit?—quo quidem concesso nihil opus est secundo; si enim omne bonum laudabile est 4.49. omne honestum est—quis tibi ergo tibi ergo RNV cf. p. 31, 18; 43, 20 ; igitur tibi BE istud dabit praeter Pyrrhonem, Aristonem eorumve similes, quos tu non probas? Aristoteles, Xenocrates, tota illa familia illa natura familia R non dabit, quippe qui valitudinem, vires, divitias, gloriam, multa alia bona esse dicant, laudabilia non dicant. et hi quidem ita non sola virtute finem bonorum contineri putant, ut rebus tamen omnibus virtutem antepot; quid censes eos esse facturos, qui omnino virtutem a bonorum fine segregaverunt, Epicurum, Hieronymum, illos etiam, si qui Carneadeum finem tueri volunt? 4.50. iam aut Callipho aut Diodorus quo modo poterunt tibi istud concedere, qui ad honestatem aliud adiungant, adiungunt BE quod ex eodem genere non sit? placet igitur tibi, Cato, cum res sumpseris non concessas, ex illis efficere, quod velis? Iam ille sorites est, quo nihil putatis esse vitiosius: add. Kayser apud Bai. 2 quod bonum sit, id esse optabile, quod optabile, id expetendum, quod expetendum, id laudabile, deinde deinde N dein (= deinde) V dein BE reliqui gradus. sed ego in hoc resisto; eodem modo enim modo enim BNV enim modo E tibi nemo dabit, quod expetendum sit, id id laudabile ... expetendum sit id ( v. 15 ) om. R esse laudabile. Illud vero minime consectarium, sed in primis hebes, hebes RB habes ENV illorum scilicet, non tuum, non tuum Mdv. non tum BER nominum N ( ab alt. m. radendo et corrigendo effectum ), V gloriatione dignam esse beatam vitam, quod non possit (18 quod non possit = nec id posse cf. p. 99,5 ) sine honestate contingere, ut iure quisquam glorietur. 2.45.  "By Moral Worth, then, we understand that which is of such a nature that, though devoid of all utility, it can justly be commended in and for itself, apart from any profit or reward. A formal definition such as I have given may do something to indicate its nature; but this is more clearly explained by the general verdict of mankind at large, and by the aims and actions of all persons of high character. Good men do a great many things from which they anticipate no advantage, solely from the motive of propriety, morality and right. For among the many points of difference between man and the lower animals, the greatest difference is that Nature has bestowed on man the gift of Reason, of an active, vigorous intelligence, able to carry on several operations at the same time with extreme speed, and having, so to speak, a keen scent to discern the causes and effects of things, to draw analogies, combine things separate, connect the future with the present, and survey the entire field of the subsequent course of life. It is Reason moreover that has inspired man with a relish for his kind; she has produced a natural conformity both of language and of habit; she has prompted the individual, starting from friendship and from family affection, to expand his interests, forming social ties first with his fellow-citizens and later with all mankind. She reminds him that, as Plato puts it in his letter to Archytas, man was not born for self alone, but for country and for kindred, claims that leave but a small part of him for himself. 2.49.  Do you realize how vast a difference of opinion this is? Here is a famous philosopher, whose influence has spread not only over Greece and Italy but throughout all barbarian lands as well, protesting that he cannot understand what Moral Worth is, if it does not consist in pleasure; unless indeed it be that which wins the approval and applause of the multitude. For my part I hold that what is popular is often positively base, and that, if ever it is not base, this is only when the multitude happens to applaud something that is right and praiseworthy in and for itself; which even so is not called 'moral' (honourable) because it is widely applauded, but because it is of such a nature that even if men were unaware of its existence, or never spoke of it, it would still be worthy of praise for its own beauty and loveliness. Hence Epicurus is compelled by the irresistible force of instinct to say in another passage what you also said just now, that it is impossible to live pleasantly without also living morally (honourably). 3.10.  Cato then resumed: "But what pray are the books that you must come here for, when you have so large a library of your own?" "I have come to fetch some Note-books of Aristotle," I replied, "which I knew were here. I wanted to read them during my holiday; I do not often get any leisure." "How I wish," said he, "that you had thrown in your lot with the Stoics! You of all men might have been expected to reckon virtue as the only good." "Perhaps you might rather have been expected," I answered, "to refrain from adopting a new terminology, when in substance you think as I do. Our principles agree; it is our language that is at variance." "Indeed," he rejoined, "they do not agree in the least. Once pronounce anything to be desirable, once reckon anything as a good, other than Moral Worth, and you have extinguished the very light of virtue, Moral Worth itself, and overthrown virtue entirely. 3.24.  For just as an actor or dancer has assigned to him not any but a certain particular part or dance, so life has to be conducted in a certain fixed way, and not in any way we like. This fixed way we speak of as 'conformable' and suitable. In fact we do not consider Wisdom to be like seamanship or medicine, but rather like the arts of acting and of dancing just mentioned; its End, being the actual exercise of the art, is contained within the art itself, and is not something extraneous to it. At the same time there is also another point which marks a dissimilarity between Wisdom and these arts as well. In the latter a movement perfectly executed nevertheless does not involve all the various motions which together constitute the subject matter of the art; whereas in the sphere of conduct, what we may call, if you approve, 'right actions,' or 'rightly performed actions,' in Stoic phraseology katorthōmata, contain all the factors of virtue. For Wisdom alone is entirely self-contained, which is not the case with the other arts. 3.26.  "We may now observe how strikingly the principles I have established support the following corollaries. Inasmuch as the final aim — (and you have observed, no doubt, that I have all along been translating the Greek term telos either by 'final' or 'ultimate aim,' or 'chief Good,' and for 'final or ultimate aim' we may also substitute 'End') — inasmuch then as the final aim is to live in agreement and harmony with nature, it necessarily follows that all wise men at all times enjoy a happy, perfect and fortunate life, free from all hindrance, interference or want. The essential principle not merely of the system of philosophy I am discussing but also of our life and destinies is, that we should believe Moral Worth to be the only good. This principle might be amplified and elaborated in the rhetorical manner, with great length and fullness and with all the resources of choice diction and impressive argument; but for my own part I like the concise and pointed 'consequences' of the Stoics. 3.28.  "Next I ask, who can be proud of a life that is miserable or not happy? It follows that one can only be proud of one's lot when it is a happy one. This proves that the happy life is a thing that deserves (so to put it) that one should be proud of it; and this cannot rightly be said of any life but one morally honourable. Therefore the moral life is the happy life. And the man who deserves and wins praise has exceptional cause for pride and self-satisfaction; but these things count for so much that he can justly be pronounced happy; therefore the life of such a man can with full correctness be described as happy also. Thus if Moral Worth is the criterion of happiness, Moral Worth must be deemed the only Good. 3.29.  "Once more; could it be denied that it is impossible for there ever to exist a man of steadfast, firm and lofty mind, such a one as we call a brave man, unless it be established that pain is not an evil? For just as it is impossible for one who counts death as an evil not to fear death, so in no case can a man disregard and despise a thing that he decides to be evil. This being laid down as generally admitted, we take as our minor premise that the brave and high-minded man despises and holds of no account all the accidents to which mankind is liable. The conclusion follows that nothing is evil that is not base. Also, your lofty, distinguished, magimous and truly brave man, who thinks all human vicissitudes beneath him, I mean, the character we desire to produce, our ideal man, must unquestionably have faith in himself and in his own character both past and future, and think well of himself, holding that no ill can befall the wise man. Here then is another proof of the same position, that Moral Worth alone is good, and that to live honourably, that is virtuously, is to live happily. 4.48.  But what can be more inconsistent than the procedure they profess, to ascertain the Chief Good first, and then to return to Nature, and demand from her the primary motive of conduct or of duty? Considerations of conduct or duty do not supply the impulse to desire the things that are in accordance with nature; it is these things which excite desire and give motives for conduct."I now come to those concise proofs of yours which you called 'consequences.' I will start with one as concise as anything could be: 'Everything good is praiseworthy; but everything praiseworthy is morally honourable; therefore everything good is morally honourable.' What a dagger of lead! Why, who will grant you your major premise? (and if this be granted there is no need of the minor; for if everything good is praiseworthy, then everything good is honourable). 4.49.  Who, I say, will grant you this, except Pyrrho, Aristo and their fellows, whose doctrines you reject? Aristotle, Xenocrates and the whole of their following will not allow it; because they call health, strength, riches, fame and many other things good, but do not call them praiseworthy. And these, though holding that the End of Goods is not limited to virtue alone, yet rate virtue higher than all other things; but what do you suppose will be the attitude of those who entirely dissociated virtue from the end of Goods, Epicurus, Hieronymus, and also of any supporters of the End of Carneades? 4.50.  Or how will Callipho or Diodorus be able to grant your premise, who combine with Moral Worth another factor belonging to an entirely different category? Are you then content, Cato, to take disputed premises for granted, and draw from these any conclusion you want? And again, the following proof is a sorites, which according to you is a most fallacious form of reasoning: 'what is good is to be wished; what is to be wished is desirable; what is desirable is praiseworthy'; and so on through the remaining steps, but I call a halt at this one, for, just as before, no one will grant you that what is desirable is praiseworthy. As for your other argument, it is by no means a 'consequence,' but stupid to a degree, though, of course, the Stoic leaders and not yourself are responsible for that: 'Happiness is a thing to be proud of, whereas it cannot be the case that anyone should have good reason to be proud without Moral Worth.'
2. Cicero, On Laws, 1.18, 1.27, 1.29-1.33, 1.46-1.47 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

3. Cicero, On Duties, 1.65 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

1.65. Fortes igitur et magimi sunt habendi, non qui faciunt, sed qui propulsant iniuriam. Vera autem et sapiens animi magnitudo honestum illud, quod maxime natura sequitur, in factis positum, non in gloria iudicat principemque se esse mavult quam videri; etenim qui ex errore imperitae multitudinis pendet, hic in magnis viris non est habendus. Facillime autem ad res iniustas impellitur, ut quisque altissimo animo est, gloriae cupiditate; qui locus est sane lubricus, quod vix invenitur, qui laboribus susceptis periculisque aditis non quasi mercedem rerum gestarum desideret gloriam. 1.65.  So then, not those who do injury but those who prevent it are to be considered brave and courageous. Moreover, true and philosophic greatness of spirit regards the moral goodness to which Nature most aspires as consisting in deeds, not in fame, and prefers to be first in reality rather than in name. And we must approve this view; for he who depends upon the caprice of the ignorant rabble cannot be numbered among the great. Then, too, the higher a man's ambition, the more easily he is tempted to acts of injustice by his desire for fame. We are now, to be sure, on very slippery ground; for scarcely can the man be found who has passed through trials and encountered dangers and does not then wish for glory as a reward for his achievements.
4. Cicero, Republic, 1.1, 1.3 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

1.1. im petu liberavissent, nec C. Duelius, A. Atilius, L. Metellus terrore Karthaginis, non duo Scipiones oriens incendium belli Punici secundi sanguine suo restinxissent, nec id excitatum maioribus copiis aut Q. Maximus enervavisset aut M. Marcellus contudisset aut a portis huius urbis avolsum P. Africanus compulisset intra hostium moenia. M. vero Catoni, homini ignoto et novo, quo omnes, qui isdem rebus studemus, quasi exemplari ad industriam virtutemque ducimur, certe licuit Tusculi se in otio delectare salubri et propinquo loco. Sed homo demens, ut isti putant, cum cogeret eum necessitas nulla, in his undis et tempestatibus ad summam senectutem maluit iactari quam in illa tranquillitate atque otio iucundissime vivere. Omitto innumerabilis viros, quorum singuli saluti huic civitati fuerunt, et quia sunt haud procul ab aetatis huius memoria, commemorare eos desino, ne quis se aut suorum aliquem praetermissum queratur. Unum hoc definio, tantam esse necessitatem virtutis generi hominum a natura tantumque amorem ad communem salutem defendendam datum, ut ea vis omnia blandimenta voluptatis otiique vicerit. 1.1. Plin. Nat. praef. 7 nec docti/ssimis. †Manium Persium haec le/gere nolo, Iu/nium Congu/m volo. 1.3. Quin etiam Xenocraten ferunt, nobilem in primis philosophum, cum quaereretur ex eo, quid adsequerentur eius discipuli, respondisse, ut id sua sponte facerent, quod cogerentur facere legibus. Ergo ille civis, qui id cogit omnis imperio legumque poena, quod vix paucis persuadere oratione philosophi possunt, etiam iis, qui illa disputant, ipsis est praeferendus doctoribus. Quae est enim istorum oratio tam exquisita, quae sit anteponenda bene constitutae civitati publico iure et moribus? Equidem quem ad modum 'urbes magnas atque imperiosas', ut appellat Ennius, viculis et castellis praeferendas puto, sic eos, qui his urbibus consilio atque auctoritate praesunt, iis, qui omnis negotii publici expertes sint, longe duco sapientia ipsa esse anteponendos. Et quoniam maxime rapimur ad opes augendas generis humani studemusque nostris consiliis et laboribus tutiorem et opulentiorem vitam hominum reddere et ad hanc voluptatem ipsius naturae stimulis incitamur, teneamus eum cursum, qui semper fuit optimi cuiusque, neque ea signa audiamus, quae receptui canunt, ut eos etiam revocent, qui iam processerint. 1.3. Non. p. 526M Nec tantum Karthago habuisset opum sescentos fere annos sine consiliis et disciplina.
5. Cicero, Letters, 12.14 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

6. Cicero, Letters, 12.14 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

7. Cicero, Letters, 12.14 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

8. Cicero, Letters, 12.14 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

9. Cicero, Pro Sestio, 93, 47 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

10. Cicero, Tusculan Disputations, 1.109-1.110, 3.1, 3.3-3.8, 3.11-3.21, 3.58, 3.76, 3.82-3.84, 4.12, 4.31, 4.63, 4.65 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

1.109. quantum famaeque V (ae in r. V c ) autem consuetudini famaeque dandum sit, id curent vivi, sed ita, ut intellegant nihil id id ss. G 1 ad mortuos pertinere. Sed profecto mors tum aequissimo animo oppetitur, cum suis se laudibus vita occidens consolari potest. nemo parum diu vixit, qui virtutis virtutis -utis in r. V c perfectae perfecto perfecto exp. V 2 functus est munere. multa mihi ipsi ad mortem tempestiva fuerunt. quam quam Dav. quae (idem error p. 274, 16 saep.) utinam potuissem obire! nihil enim iam adquirebatur, cumulata erant officia vitae, cum fortuna fortunae K 2 B bella restabant. quare si ipsa ratio minus perficiat, perficiet V 2 ut mortem neglegere possimus, at vita acta perficiat, ut satis superque vixisse videamur. videamus V 1 quamquam enim en im V (si et ... 2 ) sensus abierit, tamen suis suis Lb. (cf.p.253,9) summis et propriis bonis laudis et gloriae, quamvis non sentiant, mortui non carent. etsi enim nihil habet habe t G( eras. n) in se gloria cur expetatur, expectatur X (c exp. in V) vir tutē V ( ss. 2? ) tamen virtutem tamquam umbra sequitur. sequatur V 2? 1.110. verum suppl. Po. (obl. Bitschofsky, Berl. ph. Woch. 1913,173) ante verum quod pro adi. habent add. et Bentl. igitur Sey multitudinis iudicium de bonis bonum si quando est, magis laudandum est quam illi ob eam rem beati. non possum autem dicere, quoquo quo V 1 ( add. c ) modo hoc accipietur, Lycurgum Solonem legum et publicae publicę V (-ce K publi G 1 ) disciplinae carere gloria, Themistoclem Epaminondam et epam. V 2 bellicae virtutis. ante enim Salamina salamina Man. salaminam cf. We. salamini GK 1 (i add. 2 ) V ipsam Neptunus obruet quam Salaminii tropaei trop hi G 1 K ( add. 2 ) trop ei m. V ( ss. 2 ) memoriam, priusque e V 2 om. X e Boeotia bootia X (boetia K 2 V 2 B) Leuctra leuctrae V 2 leuctrha K 1 R 1 tollentur quam quam K quae GRV 1 ( supra ae add. V rec ) pugnae Leuctricae gloria. multo autem tardius fama deseret desseret GV 1 Curium Fabricium Calatinum, duo Scipiones duo duos V rec Africanos, Maximum Marcellum Paulum, Catonem Laelium, innumerabilis alios; quorum similitudinem aliquam qui arripuerit, non eam fama populari, sed vera bonorum laude metiens, fidenti animo, anima G si ita res feret, res feret V 2 s Lact. refert X gradietur ad mortem; in qua aut summum bonum aut nullum malum esse cognovimus. fidenti...24 cognovimus Lact. inst. 7, 10, 9 secundis vero suis rebus volet etiam mori; non enim tam tam add. G 1 cumulus bonorum iucundus esse potest quam molesta decessio. hanc sententiam significare videtur Laconis illa vox, qui, cum Rhodius Diagoras, Olympionices olimp. X (10 solus V) nobilis, uno die duo suos filios victores Olympiae vidisset, accessit ad senem et gratulatus: 3.1. Quidnam esse, Brute, Quidnam-Brute om. RK cf. praef. cur om. K causae putem, cur, cum constemus ex animo et corpore, corporis curandi tuendique causa quaesita sit ars atque eius ars eius atque X (areius atque K 1, cf. praef. ) corr. Man. utilitas deorum inmortalium de eorum inm. R 1 V 1 inventioni consecrata, animi autem medicina nec tam desiderata desidera GRV ( add. V 1? ) sit, ante quam inventa, nec tam culta, posteaquam cognita est, nec tam multis grata et probata, pluribus etiam suspecta et invisa? an quod corporis gravitatem et dolorem animo iudicamus, animi morbum corpore non sentimus? ita fit ut animus de se ipse tum tum ex cum corr. K 2 iudicet, cum id ipsum, quo iudicatur, aegrotet. 3.3. accedunt etiam poëtae, qui cum magnam speciem doctrinae sapientiaeque prae se tulerunt, audiuntur leguntur ediscuntur et inhaerescunt penitus in mentibus. cum vero eodem quasi maxumus quidam quidem K 1 R 1 H magister populus accessit accessit V c ( cf. rep. 4,9 ) om. X (accedit ante eodem add. multi s ) atque omnis undique ad vitia consentiens multitudo, tum plane inficimur opinionum pravitate a naturaque desciscimus, dessciscimus KR 1 ut nobis optime naturae vim vidisse naturae vim vidisse Mdv. ad fin. 3,62 naturam invidisse videantur, qui nihil melius homini, nihil magis expetendum, nihil praestantius honoribus, imperiis, populari gloria iudicaverunt. ad ad at K quam fertur optumus quisque veramque illam honestatem expetens, expe tens V quam unam natura maxime anquirit, unam s una anquirit Mos. inquirit in summa iitate versatur consectaturque nullam eminentem effigiem virtutis, virtutis del. Bentl. gloriae ( ex gloria V 2 ) del. Bai. sed adumbratam imaginem gloriae. est enim gloria solida quaedam res et expressa, non adumbrata; ea est consentiens laus bonorum, incorrupta et ante incorrupta add. V c vox bene iudicantium de excellenti excellenti ex -te V 1 excellente rell. ( ft. recte cf. de orat. 2, 85 fr. ap. Char. GL. I p. 138, 13 ) virtute, ea virtuti resonat tamquam imago; gloriae post imago add. X exp. V 1 quae quia recte factorum plerumque comes est, non est non est ea H est in r. V c bonis viris repudianda. repudienda in -anda corr. K 1 V 1 3.4. illa autem, quae se eius imitatricem esse volt, uult R e corr. H temeraria atque inconsiderata et plerumque peccatorum vitiorumque laudatrix, fama popularis, simulatione honestatis formam forme G 1 eius pulchritudinemque corrumpit. qua caecitate homines, cum quaedam etiam praeclara cuperent eaque que om. H nescirent nec ubi nec qualia essent, funditus alii everterunt everterent X corr. K 2 R c V 1? suas civitates, alii ipsi occiderunt. atque hi quidem optuma petentes non tam voluntate quam cursus errore falluntur. quid? qui quid qui K c R 2 V 1? e corr. quid- que GR 1 V 1 quiqui K 1 pecuniae cupiditate, qui voluptatum libidine feruntur, quid...12 feruntur om. H quorumque ita perturbantur animi, ut non multum absint ab insania, quod insipientibus contingit contigit G 1 omnibus, quod 14 omnibus del. Ba. is is H his rell. nullane ne om. G 1 est adhibenda curatio? utrum quod minus noceant animi aegrotationes quam corporis, an quod corpora curari possint, animorum medicina nulla sit? 3.5. at et morbi morbi ex moribus K 1 perniciosiores pluresque sunt animi quam corporis; an ... 18 corporis add. G 2 in mg. hi enim ipsi hi...19 ipsi hoc. . ipso Ba. male: 'ipsi corporis morbi animi morbos efficere possunt eorumque numerum augent' (plures!) cf. p. 405,14 odiosi sunt, quod ad animum pertinent pertine t V eumque sollicitant, solicitant G 1 R 1 V 1 animusque aeger, ut ait Ennius, Enn. sc. 392 semper errat neque pati pati poti Ribb. sed cf. Va. neque perpeti potest, cupere numquam desinit. quibus duobus morbis, ut omittam alios, aegritudine et cupiditate, cupidldatẽ R 1 qui tandem possunt in corpore esse graviores? qui vero probari potest ut sibi mederi animus non possit, cum ipsam medicinam corporis animus invenerit, cumque ad corporum sanationem multum ipsa corpora et natura valeat nec omnes, omnis X corr. V 2 sint Tregd. sunt qui curari se passi sint, continuo etiam convalescant, convalescunt G animi autem, qui se sanari voluerint praeceptisque sapientium paruerint, sine ulla dubitatione sanentur? 3.6. est profecto animi medicina, philosophia; Cur igitur cum constemus ... 319,4 philosophia H cuius auxilium non ut in corporis morbis petendum est foris, omnibusque opibus viribus, et ante viribus add. V c s viribus om. Gr. ut nosmet ipsi nobis mederi possimus, elaborandum est. Quamquam de universa philosophia, quanto opere et expetenda esset et colenda, satis, ut arbitror, dictum est in Hortensio. ortensio G de maxumis autem rebus nihil fere intermisimus postea nec disputare nec scribere. his autem libris exposita sunt ea quae eaque G 1 a a om. K 1 nobis cum familiaribus nostris in Tusculano erant disputata. sed quo niam duobus superioribus de morte et de dolore dictum est, tertius dies disputationis hoc tertium volumen efficiet. 3.7. ut enim in Academiam nostram descendimus inclinato iam in postmeridianum tempus die, poposci eorum aliquem, qui aderant, aliquid quid adherant G 1 causam disserendi. tum res acta sic est: Videtur mihi cadere in sapientem aegritudo. Num reliquae quoque perturbationes animi, formidines libidines libidines add. G 2 iracundiae? haec enim fere sunt eius modi, eiusmodi V ( ss. c ) quae Graeci pa/qh pathe X appellant; ego poteram morbos, et id verbum esset e verbo, sed in consuetudinem nostram non caderet. nam misereri, invidere, gestire, laetari, haec omnia morbos Graeci appellant, motus animi rationi non obtemperantis, nos autem hos eosdem motus concitati animi recte, ut opinor, perturbationes dixerimus, morbos autem non satis usitate, relique ... 29 usitate ( libere ) H uisit. G 1 ( sic etiam 322, 10; 325,16 ) nisi quid aliud tibi videtur. Mihi vero isto modo. 3.8. Haecine haeccine R 2 igitur cadere in sapientem putas? Prorsus existimo. Ne ista gloriosa sapientia non magno aestimanda est, siquidem non multum differt ab insania. Quid? tibi quid tibi in r. V 2 tibine G ( exp. 2 ) omnisne animi commotio videtur insania? Non mihi quidem soli, sed, id quod admirari amirari G 1 (āmirari 2 ) R 1 V saepe soleo, maioribus quoque nostris hoc ita visum intellego multis saeculis ante Socratem, socrantĕ G 1 (n del. 2 ) socraten KR a quo haec omnis, quae est de vita et de moribus, philosophia manavit. Quonam quoniam G (i del. 1? ) tandem modo? Quia nomen insaniae significat mentis aegrotationem et morbum, id est insanitatem et aegrotum animum, quam appellarunt insaniam. id est . . 14 insaniam ( quae C. addidit quia eius aequalibus nomen insaniae non insanum animi habitum sed furorem significabat) del. Bentl. 3.11. quod aliis quoque multis locis reperietur; reperitur G 1 sed id alias, nunc, quod instat. totum igitur id alt. id om. H s quod quaerimus quid et quale sit, sit fit V verbi vis ipsa declarat. eos enim sanos quoniam intellegi necesse est, quorum mens motu quasi morbo perturbata nullo nulla X corr. V 1? sit, qui quia K 1 contra adfecti affecti GR 2 insani G 1 sint, hos insanos appellari necesse est. itaque nihil melius, quam quod est in consuetudine sermonis Latini, cum exisse ex potestate dicimus eos, qui ecfrenati hecfrenati G (h del. 2 ) hęc fr. V effr. R rec V rec feruntur aut libidine aut iracundia— quamquam ipsa iracundia libidinis est pars; sic enim definitur: iracundia ulciscendi libido ulciscendi libido cf. Aug. civ. 14,15 quis V 1 —; qui igitur exisse ex potestate dicimus ... 20 ex potestate om. H dicuntur, idcirco dicuntur, quia non sint in potestate mentis, cui regnum totius animi a natura tributum est. Graeci autem mani/an manian X (man in r. V 1 ) appellant X unde appellent, non facile dixerim; eam tamen ipsam ipsa KGH (ipsāR, sed vix m. 1 ) distinguimus nos melius quam illi. hanc enim insaniam, quae iuncta stultitiae stultitiae K 2 V c BGr.(?) stultitia X patet latius, nos post latius add. V c a furore disiungimus. distinguimus R Graeci volunt illi quidem, sed parum valent verbo: quem nos furorem, melagxoli/an melancholian GV -iam KRH illi vocant; quasi vero atra bili atribili V 1 K (-bi li) atra- bili GR solum mens ac non non add. R c saepe vel iracundia graviore vel timore vel timore add. G 2 vel dolore moveatur; totum . . 322, 3 moveatur H quo genere Athamantem Alcmaeonem alomeonem K 1 alc meonem V (on in r. V c ) Aiacem Orestem furere dicimus. qui ita sit adfectus, eum dominum esse rerum suarum vetant duodecim duodecem R 1 V tab. 5, 7. Ciceronis locus obversatur Horatio s. 2, 3, 217 tabulae; itaque non est scriptum si insanus, sed si furiosus insanus et fur. Non. escit Bouhier esse incipit W esset Non. escit . stultitiam stultiam V ( ss rec ) stultia K (- 2 ) stultitia GR 1 (-ă 2 ) H enim censuerunt constantia, inconstantiam KR ( etiam m a m. 1 ut. v. ) V 1 ( sed in et m exp. 1 ) H inconstantia G insaniam enim censuerunt constantiam, id est sanitatem, tamen posse tueri Non. id est sanitate, vacantem posse tamen tueri mediocritatem officiorum et vitae communem cultum atque usitatum; furorem autem autem om. Non. esse rati sunt mentis ad omnia caecitatem. quod cum maius magis R 1 esse videatur quam insania, tamen eius modi est, ut furor in sapientem cadere possit, non possit insania. itaque stultitia censuerunt ... 13 insania itaque ... 13 cadere possit, insania non Non. 443, 2 sed haec alia quaestio est; nos ad propositum revertamur. 3.12. Cadere, opinor, in sapientem aegritudinem tibi dixisti videri. Et vero ita existimo. Humanum id quidem, quod ita existumas. non enim silice nati sumus, sed est naturale in animis tenerum e ante silice add. V c non male naturabile X sed bi exp. V 1 ( cf. animabili codd. nat. deor. 2,91 ) natura Lb. quiddam quidam R 1 V 1 ( corr. 1 ) -ddā in r. G 2 atque molle, quod quod quā G 1 aegritudine quasi tempestate quatiatur, sed humanum... 22 quatiatur H nec absurde Crantor ille, qui in in om. X add. s V rec nostra Academia vel in primis fuit nobilis, minime inquit inquid G 1 adsentior is qui istam nescio quam indolentiam magno opere laudant, quae quae V 2 B qui X nec potest ulla ulle G 1 esse nec debet. ne aegrotus sim; sim s si inquit (inquid G 1 P cf. 2 ) fuerat X ( fuat V 2 si exp. et ss. V rec ) corr. Sey. cf. Ps. Plut. Cons. ad Ap. 102c, qui primum ou) ga\r sumfe/romai — e)/cw kai\ tou= dunatou= kai\ tou= sumfe/rontos ou)=san ut sua profert, paulo post addit : ' mh\ ga\r nosoi=men ', fhsi o( a)kadhmaiko\s Kra/ntwr, ' nosh/sasi de\ parei/h tis ai)/sqhsis ' ktl . inquit ut 303, 21 ergo, inquit al. si debet nec aegrotassem. Si X (a apertum post t in V) c exp. V 2? ne aegrotus inquit fuero, sin quid fuerit Vict. sensus adsit, adsit d in r. G 2 absit V c sive secetur quid sive avellatur a corpore. nam istuc nihil dolere dolere ex dolore K 1 R 1 ex dobere (b= lo) V 1 contigit G 1 non sine magna mercede contingit inmanitatis in animo, stuporis in corpore. non sine... 7 corpore Aug. civ. 14, 9 3.13. sed videamus ne haec oratio sit hominum adsentantium nostrae inbecillitati et indulgentium mollitudini; nos autem audeamus non solum ramos amputare miseriarum, sed omnis radicum fibras fybras X evellere. tamen aliquid relinquetur fortasse; ita sunt altae alta GKV ( corr. 2? ) H stirpes stultitiae; sed relinquetur id solum quod erit necessarium. Illud quidem sic habeto, nisi sanatus animus sit, quod sine philosophia fieri non potest, finem miseriarum nullum fore. sed... 15 fore quam ob rem, quoniam coepimus, tradamus nos ei curandos: sanabimur, si volemus. et progrediar quidem longius: non enim de aegritudine solum, quamquam id quidem quidem in mg. add. R c primum, sed de omni animi, ut ego posui, perturbatione, morbo, ut Graeci volunt, explicabo. et primo, si placet, Stoicorum more agamus, qui breviter astringere solent argumenta; deinde nostro instituto vagabimur. 3.14. Qui fortis est, idem est fidens (quoniam confidens sqq. St. fr. 3, 570 mala consuetudine loquendi loquendum Non. L 1 in vitio ponitur, ductum verbum a a add. V 2 confidendo, quod laudis in ante laudis add. V 2 est). qui autem est fidens, is profecto non extimescit; discrepat enim a timendo qui... 4 a timendo fidens (fidere Quich. ) Non. 443, 9 confidere. confidens Non. atqui, atqui R 2 ( cf. We. ) atque in quem cadit aegritudo, in eundem timor; quarum enim rerum praesentia sumus in aegritudine, easdem inpendentes et venientes inpendentis..venientis e corr. V aut 2 timemus. ita fit ut fortitudini aegritudo repugnet. ita. ... repugnet del. Hei. veri simile est igitur, in quem cadat cadit G aegritudo, cadere in eundem eundem eum Non. timorem et infractionem infractionem V ( exp. rec ) quidem quidem quandam ut v. in mg. R rec animi in quem... 10 animi Non. 122,28 et demissionem. demisionem GKR 1 dimis ionem V 1 quae in quem cadunt, in eundem cadit, ut serviat, ut victum, si quando, si quando aliquando (ali in r. 2 ) V se esse fateatur. quae qui recipit, recipiat idem necesse est timiditatem et ignaviam. non cadunt autem haec in virum fortem: igitur ne aegritudo quidem. at nemo sapiens nisi fortis: non cadet cadit V 2 H cadat K ergo in sapientem aegritudo. 3.15. Praeterea necesse est, qui fortis sit, eundem esse magni animi; qui magni animi BK 2 om. X qui autem magni animi V c ( ft. rec- tius cf. 326,11 Str. Phil. 49 p. 60 ) qui magni animi sit, invictum; qui invictus sit, eum eum om. H res humanas despicere atque infra se positas arbitrari. despicere autem nemo potest eas res, eas res nemo potest H propter quas aegritudine adfici potest; post potest add. nisi fortis V c ex quo efficitur fortem virum aegritudine numquam adfici. omnes autem sapientes fortes: non cadit igitur in sapientem aegritudo. Et quem ad modum oculus conturbatus turbatus H non est probe adfectus ad suum munus fungendum, fugendum K 1 V 1 et reliquae partes totumve corpus statu cum est motum, deest officio suo et muneri, sic conturbatus siconturbatus G 1 K 1 adxequendum V 1 animus non est aptus ad exequendum ad ex seq. G munus suum. munus autem animi est ratione bene uti; et sapientis animus ita semper adfectus est, ut ratione optime utatur; numquam igitur est perturbatus. at ad G 1 (14 G 1 K 1 ) aegritudo perturbatio est animi: semper igitur ea sapiens vacabit. primo iam si 325, 6 vacabit H 3.16. Veri etiam simile illud illi G 1 est, qui sit temperans— quem Graeci sw/frona appellant eamque virtutem swfrosu/nhn vocant, quam soleo equidem tum temperantiam, tum moderationem appellare, non numquam etiam modestiam; sed haud -d haut in r. K 1 scio an recte ea virtus frugalitas appellari possit, quod angustius apud Graecos valet, qui frugi homines xrhsi/mous appellant, id est tantum modo utilis; at illud est latius; omnis enim abstinentia, omnis innocentia (quae apud Graecos usitatum nomen nullum habet, sed habere potest potest om. H a)bla/beian ; a B La BEl in r. V 1 AB D AB e lAN fere K 1 RG 2 ( in litt. evan. aut eras. ) abdabeian H a B La BEl a N V 1 nam est innocentia adfectio affectio KRH talis animi sed praeter a N in r. quae noceat nemini)—reliquas etiam etiam om. H virtutes frugalitas continet. omnis abst.... 19 continet quae nisi tanta esset, et si is angustiis, quibus plerique putant, teneretur, numquam esset L. Pisonis cognomen tanto opere laudatum. 3.17. sed quia, nec qui propter metum praesidium reliquit, relinquit (-id G 1 ) X corr. V 1 aut 2 quod est ignaviae, nec qui propter avaritiam clam depositum depositi G non reddidit, quod est iniustitiae, nec qui propter temeritatem male rem gessit, quod est stultitiae, frugi appellari solet, eo tris virtutes, fortitudinem iustitiam prudentiam, frugalitas complexa est (etsi hoc quidem commune est virtutum; omnes omnis X enim inter se nexae et iugatae sunt hoc quidem est commu- ne ... 326, 1 sunt ( sine nexae et) Non. 47, 7 ): reliqua igitur et quarta virtus sit sit ut sit X sed ut exp. V 2 reliqua igitur est, quarta v. ut sit, ipsa fr. Mdv. ipsa frugalitas. eius enim videtur esse proprium motus animi adpetentis regere et sedare semperque semper quae X corr. R c adversantem aversantem X corr. VCR 2 libidini moderatam in omni re servare constantiam. cui contrarium vitium nequitia dicitur. 3.18. frugalitas, ut opinor, a fruge, qua nihil melius e est e We. terra, nequitia ab eo (etsi erit hoc fortasse durius, sed temptemus: lusisse lu sisse V (l m. 2? ) iusisse R 1 iussisse GKR 2 H putemur, putatos V (ato in r. 2 ut v.; voluitne putato ?) nil GR c ( totum verbum del. R 2 ) si nihil sit) ab eo, quod nequicquam est in tali homine, ex quo idem nihili St. fr. 3, 570 nihili V 2 nihil dic. G ( 2 litt. erasae ) nihil KRV 1 dicitur.—qui sit frugi igitur vel, si mavis, moderatus et temperans, eum necesse est esse esse add. G 2 constantem; qui autem constans, quietum; qui quietus, perturbatione omni vacuum, ergo etiam aegritudine. et sunt illa sapientis: sed ... 326, 13 sapientis H aberit igitur a sapiente aegritudo. Itaque non inscite Heracleotes Dionysius St. fr. 1, 434 dyonisius KR dioni ius V ad ea disputat, quae apud Homerum Achilles queritur hoc, ut opinor, modo: Corque meum penitus turgescit tristibus iris, I 646 Cum decore atque omni me orbatum laude recordor. num manus adfecta recte est, cum in tumore est, aut num aliud quodpiam aliud quodpiam Turn. ex s aliquod ( ex aliquid K 1 ) quippiam X alia quippiam H membrum tumidum ac turgidum non vitiose se habet? 3.19. sic igitur inflatus et tumens animus in vitio est. sapientis autem animus semper vacat vitio, numquam turgescit, numquam tumet; at irati irati V e corr. iratus X cf. 23 sapientis animus eius modi est: numquam igitur sapiens irascitur. nam si irascitur, etiam concupiscit; proprium est enim irati cupere, a quo laesus videatur, ei quam maxumum dolorem inurere. qui autem id concupierit, eum necesse est, si id si id sit G 1 consecutus sit, magno opere magnopere K H (magno opere R) laetari. ex quo fit, ut alieno malo gaudeat; quod quoniam non cadit in sapientem, ne ut irascatur quidem cadit. sapientis... 24 timet ( pro tumet) 21 num ... 23 est 24 at... 327, 6 cadit ( hoc ordine ) H sin sin, non si ( ut dicit Ha. ) R autem caderet in sapientem aegritudo, caderet etiam iracundia; qua quoniam vacat, aegritudine etiam vacabit. 3.20. Etenim si sapiens in aegritudinem aegritudinem -ne G incidere posset, posset semel R 1 posset etiam in misericordiam, posset in invidentiam (non dixi invidiam, quae tum tum (cum G) etiam Bouh., alii aliter, Ciceronem corrigentes est, cum invidetur; ab invidendo autem invidentia recte dici potest, ut effugiamus ut et fug. Non. ambiguum nomen invidiae. posset (posse codd. ) etiam... 12 invidiae Non. 443,15 (10 in invidiam. non dixi in invidentia 11 invidia) quod verbum ductum dictum G 1 K 1 ( cf. Isidor. 10,134 ) est a nimis intuendo fortunam alterius, ut est in Melanippo: quisnam florem Acc. fr. 424 (unde aut quis mortalis fl. Non. 500, 13 num quis non mortalis fl. Ri. num quisnam poetae sit, dubium ) quasnam G 1 liberum invidit meum? male Latine videtur, sed praeclare Accius; ut enim videre, sic invidere florem flore X florē K 2 R c? rectius quam flori . nos consuetudine prohibemur; 3.21. poëta ius suum tenuit et dixit audacius)—cadit igitur in eundem et misereri et invidere. non cadit ... 19 invidere nam qui dolet rebus alicuius adversis, idem alicuius etiam secundis dolet, olet V add. 1 aut 2 solet GK 1 ( corr. 2 ) R 1 ( dolet m. ant. ) ut Theophrastus interitum deplorans Callisthenis sodalis sui, rebus Alexandri prosperis angitur, itaque dicit Callisthenem incidisse in hominem summa potentia summaque fortuna, sed ignarum quem ad modum rebus secundis uti conveniret. atqui, quem ad modum misericordia aegritudo est ex alterius rebus adversis, sic invidentia aegritudo est ex alterius rebus secundis. in quem igitur cadit misereri, in eundem etiam invidere; atqui . . 328, 3 invidere non non nunc K 1 cadit autem invidere in sapientem: ergo ne misereri quidem. quodsi aegre ferre aegre ferre s V rec haec referre X sapiens soleret, misereri etiam soleret. abest ergo a a add. V c sapiente aegritudo. 3.58. similiter commemorandis exemplis orbitates quoque liberum liberorum V c praedicantur, eorumque, eorum quoque K 1 qui gravius ferunt, luctus aliorum exemplis leniuntur. sic perpessio ceterorum facit, ut ea quae acciderint multo minora maiora ex minora V c quam quanta sint existimata, videantur. ita fit, sensim cogitantibus ut, quantum sit ementita opinio, appareat. atque hoc idem et Telamo ille declarat: ego cum genui et Theseus: futuras mecum commentabar miserias tum morituros scivi et ei rei sustuli add. R 2, moriturum scivi V 3 et Anaxagoras: sciebam me genuisse mortalem. cf. p. 332, 9 sqq. hi enim omnes diu cogitantes de rebus humanis intellegebant eas nequaquam pro opinione volgi esse extimescendas. extimescendas KR 1 existimescendas R c G existimiscendas G 1 e corr. V et mihi quidem videtur idem fere accidere is qui ante meditantur, quod is quibus medetur dies, nisi quod ratio ratio V ratione GKR ( unde in hoc quae- dam 2? ) quaedam sanat illos, hos ipsa natura intellecto eo quod rem continet, illud illud continet X trp. B malum, quod opinatum sit esse maxumum, nequaquam esse tantum, ut vitam beatam possit evertere. 3.76. sunt qui unum officium consolantis cons olantis R 1 consulantis GK 1 V 1 putent putent docere Lb. Cleanthes fr. 576 malum illud omnino non esse, ut Cleanthi placet; sunt qui non magnum malum, ut Peripatetici; sunt qui abducant a malis ad bona, ut Epicurus; sunt qui satis satis om. G 1 putent ostendere nihil inopinati inopiti GRV 1 (n exp. c ) opiti K accidisse, ut Cyrenaici lac. stat. Po. ut Cyrenaici pro nihil mali (nihil a mali V 1 ) Dav. cogitari potest: ut Cyr. atque hi quoque, si verum quaeris, efficere student ut non multum adesse videatur aut nihil mall. Chr. cf. § 52–59. 61 extr. Chrys. fr. eth. 486 nihil mali. Chrysippus autem caput esse censet in consolando detrahere detra in r. V c illam opinionem maerentis, qua se maerentis se X (mer. KR) qd add. V 2 maerentis si vel maerentl si s ( sed sec. Chr. omnes qui maerent in illa opinione sunt; non recte p. 275, 19 confert Va. Op. 1, 70 ) qua Po. officio fungi putet iusto atque debito. sunt etiam qui haec omnia genera consolandi colligant abducunt... 21 putant... 356, 2 colligunt X 356, 2 colligant V 2 abducant et putent Ern. ( obloq. Küh. Sey. cf. tamen nat. deor. 2, 82 al. ). inconcinnitatem modorum def. Gaffiot cf. ad p. 226, 23 —alius enim alio modo movetur—, ut fere nos in Consolatione omnia omnia bis scripsit, prius erasit G omnia exp. et in mg. scr. fecimus. omne genus consolandi V c in consolationem unam coniecimus; erat enim in tumore animus, et omnis in eo temptabatur curatio. sed sumendum tempus est non minus in animorum morbis quam in corporum; ut Prometheus ille Aeschyli, cui cum dictum esset: Atqui/, Prometheu, te ho/c tenere exi/stimo, Mede/ri posse ra/tionem ratione ratione G 1 RV 1 ( alterum exp. G 2 V 1 ratione rationem K 1 (ratione del. K 2 ) orationem Stephanus ( ft. recte cf. lo/goi ) iracu/ndiae, v. 377 respondit: Siquide/m qui qui et ss. V c tempesti/vam medicinam a/dmovens Non a/dgravescens adgr. ss. V c vo/lnus inlida/t manu. manus X s exp. V 3.82. et tamen, ut medici uti medici K ( er. n) toto corpore curando minimae etiam parti, si condoluit, medentur, sic philosophia cum universam aegritudinem sustulit, sustulit aegritudinem sustulit tamen si X (sustullit G 1 V 1 condoluit tamen si K 1 medenturaegr. sustulit add. c ) corr. Keil, Quaest. Tull. p. XVIII etiam, si quis error alicunde alicunde Ern. aliunde extitit, si paupertas momordit, si ignominia pupugit, pupigit G 1 R 1 V 1 si quid tenebrarum obfudit exilium, exsilium GV 1 aut eorum quae quaeque (quaeque G) modo X corr. s modo dixi si quid si quid sicut K extitit. etsi singularum rerum sunt propriae consolationes, de quibus audies tu quidem, cum voles. sed ad eundem fontem revertendum est, aegritudinem omnem procul abesse a sapiente, quod iis sit, quod frustra suscipiatur, quod non natura exoriatur, sed iudicio, sed opinione, sed quadam invitatione ad dolendum, cum id decreverimus ita fieri oportere. 3.83. Hoc detracto, quod totum est voluntarium, aegritudo erit sublata illa ilia ita G 1 maerens, morsus tamen tamen tantum Bentl. sed cf. p. 323, 11 quo Cic. hic respicit et contractiuncula quaedam contractiuncuculae quaedam (quadam G quandam V 1 ) relinquentur W Non. (relincuntur) corr. Bentl. cf. 9 hanc et Sen. ad Marc. 7, 1 animi relinquetur. hoc... 9 relinquentur Non. 92, 24 hanc dicant sane naturalem, dum aegritudinis nomen absit grave taetrum funestum, quod cum sapientia esse atque, ut ita dicam, habitare nullo modo possit. At quae at quae Bentl. atque stirpes sunt aegritudinis, quam multae, quam amarae! quae ipso ipso om. V trunco everso omnes eligendae elidendae R 2 sunt et, si necesse erit, singulis disputationibus. superest enim nobis hoc, cuicuimodi cuicuimodi cuiusmodi V 3 est, otium. sed ratio una omnium est aegritudinum, plura sed plura H nomina. nam et invidere aegritudinis est et aemulari et obtrectare et misereri et angi, lugere, maerere, aerumna adfici, lamentari, sollicitari, sollicitari add. G 2 dolere, dolore V in molestia esse, adflictari, desperare. 3.84. Haec omnia definiunt Stoici, eaque verba quae dixi singularum rerum St. fr. 3, 419 sunt, non, ut videntur, easdem res significant, sed aliquid differunt; quod alio loco alio loco cf. IV, 16 fortasse tractabimus. haec hae V 2 sunt illae fibrae stirpium, quas initio dixi, persequendae et omnes eligendae, et 25 eligendae X ( cf. Colum. 4, 5 Varro rust. 1, 47 ) eliciendae V c ne umquam ulla possit existere. magnum opus et difficile, quis negat? quid autem praeclarum non idem arduum? sed tamen id se effecturam philosophia profitetur, nos modo curationem eius recipiamus. denique ratio una ... 360, 3 recipiamus H Verum haec quidem verum quidem haec W corr. We. actenus K 1 R 1 hactenus, cetera, quotienscumque voletis, et hoc loco et aliis parata vobis erunt. 4.12. laetitia autem et libido in bonorum opinione versantur, cum libido ad id, quod videtur bonum, inlecta inlecta s iniecta X et sqq. cf. Barlaami eth. sec. Stoicos 2, 11 qui hinc haud pauca adsumpsit. inflammata rapiatur, laetitia ut adepta iam aliquid concupitum ecferatur et gestiat. natura natura s V rec naturae X (-re K) enim omnes ea, Stoic. fr. 3, 438 quae bona videntur, secuntur fugiuntque contraria; quam ob rem simul obiecta species est speciei est H speci est KR ( add. c ) speciest GV cuiuspiam, quod bonum videatur, ad id adipiscendum impellit ipsa natura. id cum constanter prudenterque fit, eius modi adpetitionem Stoici bou/lhsin BO gL AHClN KR bo gL HC in G bo ga HCin V appellant, nos appellemus appellemus We. appellamus X (apell G) cf. v. 26, fin. 3, 20 voluntatem, eam eam iam V illi putant in solo esse sapiente; quam sic definiunt: voluntas est, quae quid cum ratione desiderat. quae autem ratione adversante adversante Po. ( cf. p.368, 6; 326, 3; St. fr. 3, 462 a)peiqw=s tw=| lo/gw| w)qou/menon e)pi\ plei=on adversa X (d del. H 1 ) a ratione aversa Or. incitata est vehementius, ea libido est vel cupiditas effrenata, quae in omnibus stultis invenitur. 4.31. et ut corporis est quaedam apta figura membrorum cum coloris quadam suavitate eaque ea quae X dicitur dicuntur G 1 pulchritudo, sic in animo opinionum iudiciorumque aequabilitas et constantia cum firmitate quadam et stabilitate virtutem subsequens aut virtutis vim ipsam continens pulchritudo vocatur. itemque viribus corporis et nervis et efficacitati similes similibus quoque similibus quoque Man. similibusque verbis animi vires nomitur. velocitas autem corporis celeritas appellatur, quae eadem ingenii etiam laus habetur propter animi multarum rerum brevi tempore percursionem. propter ... percursiones Non. 161, 20 ( s. l. percursionem) percussionem X ( corr. V rec periussionem K 1 ) Illud animorum corporumque dissimile, St. fr. 3, 426 quod animi valentes morbo temptari non possunt, temptari non possunt ut c. Bentl. sed cf. Galen de Hipp. et Pl. 409, 1 M. al. corpora corpora autem p. G ( exp. 2 ) possunt; sed corporum offensiones sine culpa accidere possunt, animorum non item, quorum omnes morbi et perturbationes ex aspernatione rationis eveniunt. veniunt H itaque in in om. H hominibus solum existunt; nam bestiae simile quiddam quidam GR 1 V 1 ( corr. R 2 V c ) faciunt, sed in perturbationes non incidunt. 4.63. itaque non sine causa, cum Orestem fabulam doceret doceret s Prisc. diceret X Euripides, non ... 16 Euripides Prisc. GL. 2, 246, 2 primos tris versus revocasse dicitur Socrates: Neque ta/m terribilis u/lla fando ora/tio oratio s ( e0/pos ) ratio X Prisc. est, Nec fo/rs fors X (sor G 1 fors G 2 ) Prisc. ( audacter dictum pro eo quod fors fert, ut saepe fortuna; sed vix spernendum cf. Forsdeus Att. 4, 10 forte-divinitus Liv. 1, 4, Ov. trist. 5, 3, 13, Vell. 2, 66 al. ) sors vulgo ( pa/qos Eur. ) nec ira cae/litum invectu/m invectum edd. inventum X invictum Prisc. malum, Quod no/n non add. G 2 natura huma/na patiendo e/cferat. neque ... 20 ferat Prisc. GL.3, 426, 7 est autem utilis ad persuadendum ea quae acciderint ferri et posse et oportere oportere V eorum bis V 1 enumeratio eorum qui tulerunt. tullerunt GR ( corr. c ) V ( corr. 3 ) etsi aegritudinis sedatio et hesterna disputatione explicata est et in Consolationis libro, quem in medio—non enim sapientes eramus—maerore et dolore conscripsimus; quodque vetat vertat V 1 St. fr. 3, 484 Chrysippus, ad recentis quasi tumores animi remedium adhibere, id nos fecimus naturaeque vim cum in vim corr. V 3 attulimus, attullimus X (adt. V) ut magnitudini medicinae doloris magnitudo concederet. ut cum magnitudine ... 3 concederet Non. 270, 11 4.65. videamus nunc de bonorum, id est de laetitia et de cupiditate. mihi quidem in tota ratione ea, quae eaque KR pertinet pertinet s pertinent X ad animi perturbationem, una res videtur causam continere, omnis eas esse in nostra potestate, omnis iudicio susceptas, omnis voluntarias. hic igitur error est eripiendus, haec detrahenda opinio haec detrahenda opinio ne consererent Gr atque ut in malis opinatis tolerabilia, tollerabilia X ( corr. R c? ) sic in bonis sedatiora sunt efficienda ea quae magna et laetabilia ducuntur. dicuntur W corr. Wo. atque hoc quidem commune malorum et bonorum, bonorum et malorum G 1 ut, si iam difficile sit persuadere nihil earum rerum, quae perturbent perturbant K 1 animum, aut in bonis aut in malis esse habendum, tamen alia ad alium motum curatio sit adhibenda aliaque ratione malevolus, alia amator, alia rursus anxius, alia timidus corrigendus.
11. Horace, Sermones, 1.3.76-1.3.79, 1.3.96, 1.3.98, 1.3.133-1.3.140 (1st cent. BCE - 1st cent. BCE)

12. New Testament, Romans, 9.1-9.2 (1st cent. CE - 1st cent. CE)

9.1. I tell the truth in Christ. I am not lying, my conscience testifying with me in the Holy Spirit 9.2. that I have great sorrow and unceasing pain in my heart.
13. Seneca The Younger, Letters, 120.4 (1st cent. CE - 1st cent. CE)

14. Diogenes Laertius, Lives of The Philosophers, 7.175 (3rd cent. CE - 3rd cent. CE)

7.175. Antiquities.of the Gods.of Giants.of Marriage.On Homer.of Duty, three books.of Good Counsel.of Gratitude.An Exhortation.of the Virtues.of Natural Ability.of Gorgippus.of Envy.of Love.of Freedom.The Art of Love.of Honour.of Fame.The Statesman.of Deliberation.of Laws.of Litigation.of Education.of Logic, three books.of the End.of Beauty.of Conduct.of Knowledge.of Kingship.of Friendship.On the Banquet.On the Thesis that Virtue is the same in Man and in Woman.On the Wise Man turning Sophist.of Usages.Lectures, two books.of Pleasure.On Properties.On Insoluble Problems.of Dialectic.of Moods or Tropes.of Predicates.This, then, is the list of his works.
15. Stobaeus, Eclogues, None



Subjects of this text:

subject book bibliographic info
action, appropriate actions (kathekonta) Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
action, right actions (katorthomata) Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
akrasia Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
anger Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
augustus, anger Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
augustus, clemency Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
augustus, no model of philosophical stability Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
becker, lawrence Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
body, pain and illness of Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
bradley, keith Penniman, Raised on Christian Milk: Food and the Formation of the Soul in Early Christianity (2017) 230
brutishness Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
butler, judith Penniman, Raised on Christian Milk: Food and the Formation of the Soul in Early Christianity (2017) 230
children, moral development of Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
cicero, marcus tullius, political career Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 141
cicero, marcus tullius, speeches Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 141
cicero, on honor and glory Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161, 248
cicero, on origins of error Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
cicero Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248; Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94; Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
concepts, formation of Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161, 248
corruption, independent of transmission Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
corruption, sources on Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
de re publica Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 141, 146, 157
dead, death Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
death, mistaken for evil Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
death of philosophers, in maras letter and other literature Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
education, as bad influence Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
emotion, origin and transmission Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
emotions, as contumacious Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
emotions, modern theories Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
enslaved people, enslavement Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
eupatheiai, classified by species Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
evils, perceived Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
exempla Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
fate Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
favorinus Penniman, Raised on Christian Milk: Food and the Formation of the Soul in Early Christianity (2017) 230
fear Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
flamininus, as mere reputation Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 146
flamininus, true glory Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 141, 146
galen of pergamum Penniman, Raised on Christian Milk: Food and the Formation of the Soul in Early Christianity (2017) 230
gentiles (ethnē) Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
glory Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
goods, perceived Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
grief Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
grief (lupē) Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
honor Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
honour, distinguished from glory Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 146
honour Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 141, 146, 157
horace Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
human nature, innate orientations Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161, 248
human nature, intellectual and moral development Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
justice, natural origin Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 146, 157
lucretius carus, titus Wynne, Horace and the Gift Economy of Patronage (2019) 12
nature, benevolence of Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
ovid, akrasia in Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
ovid, language of guilt but non-criminality in exile Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
pain, bodily, natural aversion to Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
parents, bad influence of Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
passions (pathē) Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
paul, and passions (pathē) Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
paul Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
plutarch Penniman, Raised on Christian Milk: Food and the Formation of the Soul in Early Christianity (2017) 230
pro sestio Gilbert, Graver and McConnell, Power and Persuasion in Cicero's Philosophy (2023) 141
prosimetrum Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
rationality, and human nature Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
reaching (orexis) Graver, Stoicism and Emotion (2007) 248
roman assembly, correspondence Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
sage Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
self-preservation Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
soul' Wynne, Horace and the Gift Economy of Patronage (2019) 12
status (standing) Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
stoics, stoicism Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
stoics/stoicism Williams and Vol, Philosophy in Ovid, Ovid as Philosopher (2022) 284
syriac literature Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
tabula of cebes Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
virtue, starting points toward (aphormai) Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161, 248
virtue Gunderson, The Social Worlds of Ancient Jews and Christians: Essays in Honor of L. Michael White (2022) 94
wealth Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198
wetnurses Graver, Stoicism and Emotion (2007) 161
will Merz and Tieleman, Ambrosiaster's Political Theology (2012) 198