Home About Network of subjects Linked subjects heatmap Book indices included Search by subject Search by reference Browse subjects Browse texts

Tiresias: The Ancient Mediterranean Religions Source Database



2385
Cicero, Tusculan Disputations, 1.17-1.23
NaN
NaN
NaN
NaN
NaN
NaN
NaN


Intertexts (texts cited often on the same page as the searched text):

7 results
1. Cicero, On Divination, 2.100, 2.148-2.149 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

2.100. Restant duo dividi genera, quae habere dicimur a natura, non ab arte, vaticidi et somniandi; de quibus, Quinte, inquam, si placet, disseramus. Mihi vero, inquit, placet; his enim, quae adhuc disputasti, prorsus adsentior, et, vere ut loquar, quamquam tua me oratio confirmavit, tamen etiam mea sponte nimis superstitiosam de divinatione Stoicorum sententiam iudicabam; haec me Peripateticorum ratio magis movebat et veteris Dicaearchi et eius, qui nunc floret, Cratippi, qui censent esse in mentibus hominum tamquam oraclum aliquod, ex quo futura praesentiant, si aut furore divino incitatus animus aut somno relaxatus solute moveatur ac libere. His de generibus quid sentias et quibus ea rationibus infirmes, audire sane velim. 2.148. Explodatur igitur haec quoque somniorum divinatio pariter cum ceteris. Nam, ut vere loquamur, superstitio fusa per gentis oppressit omnium fere animos atque hominum inbecillitatem occupavit. Quod et in iis libris dictum est, qui sunt de natura deorum, et hac disputatione id maxume egimus. Multum enim et nobismet ipsis et nostris profuturi videbamur, si eam funditus sustulissemus. Nec vero (id enim diligenter intellegi volo) superstitione tollenda religio tollitur. Nam et maiorum instituta tueri sacris caerimoniisque retinendis sapientis est, et esse praestantem aliquam aeternamque naturam, et eam suspiciendam admirandamque hominum generi pulchritudo mundi ordoque rerum caelestium cogit confiteri. 2.149. Quam ob rem, ut religio propaganda etiam est, quae est iuncta cum cognitione naturae, sic superstitionis stirpes omnes eligendae. Instat enim et urget et, quo te cumque verteris, persequitur, sive tu vatem sive tu omen audieris, sive immolaris sive avem aspexeris, si Chaldaeum, si haruspicem videris, si fulserit, si tonuerit, si tactum aliquid erit de caelo, si ostenti simile natum factumve quippiam; quorum necesse est plerumque aliquid eveniat, ut numquam liceat quieta mente consistere. 2.148. Then let dreams, as a means of divination, be rejected along with the rest. Speaking frankly, superstition, which is widespread among the nations, has taken advantage of human weakness to cast its spell over the mind of almost every man. This same view was stated in my treatise On the Nature of the Gods; and to prove the correctness of that view has been the chief aim of the present discussion. For I thought that I should be rendering a great service both to myself and to my countrymen if I could tear this superstition up by the roots. But I want it distinctly understood that the destruction of superstition does not mean the destruction of religion. For I consider it the part of wisdom to preserve the institutions of our forefathers by retaining their sacred rites and ceremonies. Furthermore, the celestial order and the beauty of the universe compel me to confess that there is some excellent and eternal Being, who deserves the respect and homage of men. 2.149. Wherefore, just as it is a duty to extend the influence of true religion, which is closely associated with the knowledge of nature, so it is a duty to weed out every root of superstition. For superstition is ever at your heels to urge you on; it follows you at every turn. It is with you when you listen to a prophet, or an omen; when you offer sacrifices or watch the flight of birds; when you consult an astrologer or a soothsayer; when it thunders or lightens or there is a bolt from on high; or when some so‑called prodigy is born or is made. And since necessarily some of these signs are nearly always being given, no one who believes in them can ever remain in a tranquil state of mind.
2. Cicero, On The Ends of Good And Evil, 2.2-2.3, 5.44 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

2.2. sed et illum, quem nominavi, et ceteros sophistas, ut e Platone intellegi potest, lusos videmus a Socrate. is enim percontando percontando A 2 percun- tando NV percunctando A 1 BE per cunctando R atque interrogando elicere solebat eorum opiniones, quibuscum disserebat, ut ad ea, ea haec R quae ii ii hi BER hii A hij NV respondissent, si quid videretur, diceret. qui mos cum a posterioribus non esset retentus, Arcesilas archesilas A acesilaos N achesilas V eum revocavit instituitque ut ii, qui se audire vellent, non de se quaererent, sed ipsi dicerent, quid sentirent; quod cum dixissent, ille contra. sed eum eum om. RNV qui audiebant, quoad poterant, defendebant sententiam suam. apud ceteros autem philosophos, qui quaesivit aliquid, tacet; quod quidem iam fit etiam etiam om. BER in Academia. ubi enim is, qui audire vult, ita dixit: 'Voluptas mihi videtur esse summum bonum', perpetua oratione contra disputatur, ut facile intellegi possit eos, qui aliquid sibi videri sibi aliquid (aliquit E) videri BE aliquid videri sibi V dicant, non ipsos in ea sententia esse, sed audire velle contraria. Nos commodius agimus. 2.3. non enim solum Torquatus dixit quid sentiret, sed etiam cur. ego autem arbitror, quamquam admodum delectatus sum eius oratione perpetua, tamen commodius, cum in rebus singulis insistas et intellegas quid quisque concedat, quid abnuat, ex rebus concessis concludi quod velis et ad exitum perveniri. cum enim fertur quasi torrens oratio, quamvis multa cuiusque modi rapiat, nihil tamen teneas, nihil apprehendas, reprehendas BE nusquam orationem rapidam cœrceas. Omnis autem in quaerendo, quae via quadam et ratione habetur, oratio praescribere primum debet ut quibusdam in formulis ea res agetur, ut, inter quos disseritur, conveniat quid sit id, de quo disseratur. 5.44. Intrandum est igitur igitur est BE in rerum naturam et penitus quid ea postulet pervidendum; aliter enim nosmet ipsos nosse non possumus. quod praeceptum quia maius erat, quam ut ab homine videretur, idcirco assignatum est deo. iubet igitur nos Pythius Apollo noscere nosmet ipsos. cognitio autem haec est una nostri, ut vim corporis nostri, ut vim corporis Mdv. nostri ut corporis BER vim ut nostri corporis (vim in ras., nostri ab alt. m. superscr. ) N ut vim nostri corporis V animique norimus sequamurque eam vitam, quae rebus iis rebus iis (hys) BE rebus ( pro reb; us = rebus is) RNV ipsis ipsis om. BE ( vi corporis animique opponuntur res eae ipsae cf. p. 179, 7 sq ) perfruatur. quoniam autem is animi appetitus a principio fuit, ut ea, quae dixi, quam perfectissima natura haberemus, confitendum est, cum id adepti simus, quod appetitum sit, in eo quasi in in ( post quasi) om. NV ultimo consistere naturam, atque id esse summum bonum; quod certe universum sua sponte ipsum expeti et propter se necesse est, quoniam ante demonstratum est etiam singulas eius partes esse per se expetendas. 2.2.  But we read how Socrates made fun of the aforesaid Gorgias, and the rest of the Sophists also, as we can learn from Plato. His own way was to question his interlocutors and by a process of cross-examination to elicit their opinions, so that he might express his own views by way of rejoinder to their answers. This practice was abandoned by his successors, but was afterwards revived by Arcesilas, who made it a rule that those who wished to hear him should not ask him questions but should state their own opinions; and when they had done so he argued against them. But whereas the pupils of Arcesilas did their best to defend their own position, with the rest of the philosophers the student who has put a question is then silent; and indeed this is nowadays the custom even in the Academy. The would‑be learner says, for example, 'The Chief Good in my opinion is pleasure,' and the contrary is then maintained in a formal discourse; so that it is not hard to realize that those who say they are of a certain opinion do not actually hold the view they profess, but want to hear what can be argued against it. 2.3.  We are adopting a more profitable mode of procedure, for Torquatus has not only told us his own opinion but also his reasons for holding it. Still, for my part, though I enjoyed his long discourse very much, I believe all the same that it is better to stop at point after point, and make out what each person is willing to admit and what he denies, and then to draw such inferences as one desires from these admissions and so arrive at one's conclusion. When the exposition goes rushing on like a mountain stream in spate, it carries along with it a vast amount of miscellaneous material, but there is nothing one can take hold of or rescue from the flood; there is no point at which one can stem the torrent of oratory. "However, in philosophical investigation a methodical and systematic discourse must always begin by formulating a preamble like that which occurs in certain forms of process at law, 'The issue shall be as follows'; so that the parties to the debate may be agreed as to what the subject is about which they are debating.   5.44.  "We must therefore penetrate into the nature of things, and come to understand thoroughly its requirements; otherwise we cannot know ourselves. That maxim was too lofty for it to be thought to have emanated from a human being, and it was therefore ascribed to a god. Accordingly the Pythian Apollo bids us 'learn to know ourselves'; but the sole road to self-knowledge is to know our powers of body and of mind, and to follow the path of life that gives us their full employment."Now inasmuch as our original instinct of desire was for the possession of the parts aforesaid in their fullest natural perfection, it must be allowed that, when we have attained the object of our desire, our nature takes its stand in this as its final End, and this constitutes our Chief Good; and that this End as a whole must be desired intrinsically and in and for itself, follows of necessity from the fact that the several parts of it also have already been proved to be desirable for themselves.
3. Cicero, On Laws, 2.40 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

4. Cicero, On Duties, 5.44 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

5. Cicero, De Oratore, 1.199 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

1.199. Senectuti vero celebrandae et ordae quod honestius potest esse perfugium quam iuris interpretatio? Equidem mihi hoc subsidium iam inde ab adulescentia comparavi, non solum ad causarum usum forensem, sed etiam ad decus atque ornamentum senectutis, ut, cum me vires, quod fere iam tempus adventat, deficere coepissent, ista ab solitudine domum meam vindicarem. Quid est enim praeclarius quam honoribus et rei publicae muneribus perfunctum senem posse suo iure dicere idem, quod apud Ennium dicat ille Pythius Apollo, se esse eum, unde sibi, si non populi et reges, at omnes sui cives consilium expetant, summarum rerum incerti: quos ego ope mea †ex incertis certos compotesque consili dimitto, ut ne res temere tractent turbidas:
6. Cicero, Pro Fonteio, 30 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

7. Cicero, Tusculan Disputations, 1.8, 1.10-1.11, 1.18-1.23, 1.70, 1.75, 1.87-1.88, 1.97-1.100, 1.103, 5.11 (2nd cent. BCE - 1st cent. BCE)

1.8. itaque dierum quinque scholas, ut Graeci appellant, in totidem libros contuli. fiebat autem ita ut, cum is his G 1 V 1 H qui audire audiri X ( corr. V 2 l e ss. K 2 ) vellet dixisset, quid quod K 1 V 2 sibi videretur, tum ego contra dicerem. haec est enim, ut scis, vetus et et om. V 1 add. 2 Socratica ratio contra alterius opinionem disserendi. nam ita facillime, quid veri simillimum esset, inveniri posse Socrates arbitrabatur. Sed quo commodius disputationes nostrae explicentur, sic eas exponam, quasi agatur res, non quasi narretur. Philosophia ... 221, 7 narretur H (27 fieri 220, 5 litteris et 220,13 adulescentes 220, 18 dicere bis ) ergo ergo et primam lit- teram verbi malum om. R 1 V 1 spatio rubicatori relicto ; ergo add. R al. m ergo et m V c ita nasce- in r. V 1 nascatur corr. V c ita nascetur exordium: Malum ergo et primam lit- teram verbi malum om. R 1 V 1 spatio rubicatori relicto ; ergo add. R al. m ergo et m V c ita nasce- in r. V 1 nascatur corr. V c mihi videtur esse mors. 1.10. num nunc ex. num K 1 te illa terrent, triceps apud inferos Cerberus, Cocyti coyc ti R 1 fremitus, travectio traiectio ex trav. K 1 transv. V c mg. ('al trans') g Trag. inc.111 Acherontis, mento summam aquam aquam trisyll. cf. Lachm. ad Lucr. 6, 552 quam Nonii L 1 A A attingens amnem Bue. adtinget ( vel -it) senextus Nonii L 1 A A enectus siti Tantalus? summam... tantalus Non. 401,29 enectus ... Tantalus Prisc, GL 2, 470, 18 tantulus X ( corr. K 2 ) Nonii et Prisciani pars tum illud, quod Sisyphus sisyphius X ( sed 2. eras. in V. sis. K 1 aut c ) Nonii pars versat versus? cf. Marx ad Lucil. 1375 saxum sudans nitendo neque proficit hilum? tum ... hlium Non. 121,4; 353, 8. fortasse etiam inexorabiles iudices, Minos et Rhadamanthus? apud quos nec te L. Crassus defendet defendet om. RK 1 ( add. 2 ) nec M. Antonius nec, quoniam apud Graecos iudices res agetur, poteris adhibere Demosthenen; demostenen K tibi ipsi pro te erit maxima corona causa dicenda. dicenda causa K haec fortasse metuis et idcirco mortem censes esse sempiternum malum. Adeone me delirare censes, ut ista esse credam? An tu ante G 1 haec non an tu an non ( 2. an in r. ) V 1? credis? Minime vero. Male hercule narras. Cur? quaeso. Quia disertus dissertus KR 1 esse possem, si contra ista dicerem. Quis enim non in eius modi causa? aut quid negotii est haec poëtarum et pictorum portenta convincere? aut convincere Non. 375, 29 1.11. Atqui pleni libri sunt contra ista ipsa disserentium dissenentium G 1 (dissotium corr. G 1? ) RV 1 ( corr. ipse? ) diserentium K philosophorum. Inepte sane. quis enim est est om. K 1, add. c tam excors, quem ista moveant? commoveant V 2 Si ergo apud inferos miseri non sunt, ne sunt quidem apud inferos ulli. Ita prorsus prossus G existimo. Ubi sunt Inde ab ubi - 223, 24 iam sunt multa in K madore corrupta ergo i, quos miseros dicis, aut quem locum incolunt? si enim sunt, nusquam esse non possunt. Ego vero nusquam esse illos puto. Igitur ne esse quidem? Prorsus isto modo, et tamen miseros miseros cf. Serv. Aen. 4, 20 ob id ipsum quidem, quidem om. K quia nulli sint. 1.18. Mors igitur ipsa, quae videtur notissima res esse, quid sit, primum est videndum. sunt enim qui discessum animi a corpore putent putent s ( cf. censeant) putant X (varietatem modorum def. Gaffiot, Le subjonc- tif de subordination Paris 1906 p. 52) esse mortem; sunt qui nullum censeant fieri discessum, sed una animum et corpus occidere, animumque in corpore extingui. qui discedere animum censent, cessent V 1 alii statim dissipari, alii diu permanere, alii semper. quid sit porro ipse animus aut ubi aut unde, magna dissensio est. aliis cor ipsum animus aut ubi... 227.1 animus in mg. G 1 aut unde... dicuntur Non. 66,5 videtur, ex quo excordes, vecordes vec. HM vaec. VG 1 (sed a 1 )R 1 ( sed a 1? ) Nonii codd. pr. F H vęc. K concordesque vecordes excordes concordes H signis transponendi non satis dilucidis additis dicuntur quid igitur sit animus... est. nam animus ab ani- ma dictus est (227, 12). aliis ... 227, 2 dicuntur H et Nasica ille prudens bis consul Corculum et egregie cordatus homo, catus Aelius Sextus . Ennius ann. 331 Empedocles animum esse censet cordi suffusum sanguinem; aliis pars quaedam cerebri visa est animi animi om. K 1, post princip. add. c principatum tenere; aliis nec cor ipsum placet nec cerebri quandam partem esse animum 1.19. sed alii in corde, alii in cerebro dixerunt animi esse sedem et locum; animum autem alii animam, ut fere nostri— declarat nomen: ut fere nostri declarant nomen. nam W corr. Dav. declarant nomina Sey. nam et agere animam et efflare dicimus et animosos et bene animatos et ex animi sententia; ipse autem animus ab anima dictus est—; Zenoni Zeno fr. 134. Stoico animus ignis videtur. sed haec quidem quae dixi, cor, cerebrum, animam, ignem volgo, reliqua fere singuli. ut multo multo Bentl. multi cf. Lact. inst. 7, 13, 9 opif. 16, 13 ante veteres, proxime autem Aristoxenus, musicus idemque philosophus, ipsius corporis intentionem quandam, velut in cantu et fidibus quae a(rmoni/a armonia W cf. I 24.41 dicitur: sic ex corporis totius natura et figura varios motus cieri tamquam in cantu sonos. 1.20. hic ab artificio suo non recessit et tamen dixit aliquid, quod ipsum quale esset erat multo ante et dictum et explanatum a Platone. Xenocrates Xen. fr. 67 animi figuram et quasi corpus negavit esse ullum, ull in r. V c ullum s numerum verum X cf. ac. 2,124 dixit esse, cuius vis, ut iam ante Pythagorae visum erat, in natura maxuma esset. eius doctor Plato triplicem finxit animum, animam X ( sed u supra a V 1? ) cuius principatum, id est rationem, in capite sicut in arce posuit, et duas partes parere separare X in parere corr. V c (e priore loco iterum ss. V 3 ) voluit, iram et cupiditatem, quas quas-cupiditatem om. H locis disclusit: disclusit om. X add. V 2 R rec s (suis add. s ) cf. I,80 Pr. 32 iram in pectore, cupiditatem supter subter RHK 1 ( l sup ss. K 2 ) collocavit V 2 praecordia locavit. Plato ... 228, 2 locavit H 1.21. Dicaearchus dice archus KRV dicaearc us | G 1 autem in eo sermone, quem Corinthi chorinthi GK habitum tribus libris exponit, doctorum dictorum X, corr. in KV hominum disputantium primo libro multos loquentes facit; duobus Pherecratem pherecraten G pthiotam X (pth. G phiot. K) quendam Phthiotam senem, quem ait a Deucalione ortum, disserentem inducit nihil esse omnino animum, animum omnino K et hoc esse nomen totum ie, frustraque et post frustraque add. V 1? vix recte animalia et animantis animantes V 2 appellari, neque in homine inesse animum vel animam nec in bestia, vimque omnem eam, qua vel agamus quid vel sentiamus, in omnibus corporibus vivis aequabiliter aequabiliter V (exp. m. vet.) esse fusam nec separabilem a corpore esse, quippe quae nulla sit, nec sit quicquam nisi corpus unum et simplex, ita figuratum ut temperatione naturae vigeat et sentiat. 1.22. Aristoteles, longe omnibus—Platonem semper excipio—praestans et ingenio et diligentia, cum quattuor nota illa genera principiorum esset complexus, e quibus omnia orerentur, orirentur H s quintam quandam naturam censet esse, esse esset GR 1 e corr. e qua equa G 1 ( in mg. de) K 1 (equae K 2 ut v. ) R esse qua V (quae V 2 ) sit mens; cogitare enim et providere et discere et docere et invenire aliquid et tam multa alia alia X exp. V vet , cf. 247,14 meminisse, amare odisse, cupere timere, angi laetari, haec et et om. H similia eorum in horum quattuor generum inesse nullo nullo numero H putat; quintum genus genus om. H adhibet vacans nomine et sic sic exp. V vet ipsum animum e)ndele/xeian endelecheian GKVH, sed in R inter e et a graecum com- pendium diphthongi ei ( ) scriptum est appellat appellant G 1 V 1 novo nomine quasi quandam continuatam motionem et perennem. Nisi quae me forte fugiunt, fugiunt (exp. m. vet.) V haec hae V rec s sunt fere omnium post fere add. V 2 de animo sententiae. Aristoteles cum quattuor ... 229, 3 de animo sentiae H Democritum enim, magnum illum quidem virum, sed levibus et rotundis corpusculis efficientem animum anim um V ( ss. c ) concursu quodam fortuito, omittamus; nihil est enim apud istos, quod non atomorum turba conficiat. nihil... eorum t. conficiat Non. 269,12 1.23. Harum sententiarum quae vera sit, deus aliqui aliquis V rec s viderit; harum ... viderit Lact. inst. 7,8, 9 (postquam breviter ad § 18—22 respexit) quae veri simillima, magna quaestio est. harum ... 9 quaestio est H utrum igitur inter has sententias diiudicare malumus an ad propositum redire? Cuperem equidem utrumque, si posset, sed est difficile confundere. quare si, ut ista non disserantur, liberari mortis metu possumus, possimus K 2 id agamus; sin id non potest nisi hac quaestione animorum explicata, nunc, si videtur, hoc, illud alias. Quod malle te intellego, id puto esse commodius; efficiet enim ratio ut, quaecumque vera sit earum sententiarum quas exposui, mors aut malum non sit aut sit bonum potius. 1.70. minis utilitati agros omnis et maria parentia—: haec igitur et alia innumerabilia cum cernimus, possumusne dubitare quin is is H his GKRV praesit aliquis vel effector, si haec nata sunt, sînt K 1 ut Platoni videtur, vel, si semper fuerunt, ut Aristoteli placet, moderator tanti operis et muneris? numeris K 1 sic mentem hominis, quamvis eam non videas, ut deum non videas ut deum add. G 1 in mg. non vides, tamen, ut deum adgnoscis adgn. G (3 agd n.) KR a gn. V agn. H ex operibus eius, sic ex memoria rerum et inventione et celeritate motus omnique omniaque GK 1 (omni atque c )R omni que V pulchritudine virtutis vim divinam mentis adgnoscito. adgn. G (3 agd n.) KR In quo igitur loco est? credo equidem in capite et cur credam adferre possum. sed alias, ubi nunc ante ubi add. V rec sit animus; certe quidem in te est. quidem interest K 1 quae est eius ei' (= eius) in r. V c et X ei s V rec natura? propria, puto, et sua. sed fac igneam, fac spirabilem: spiritabilem V nihil ad id de quo agimus. illud modo videto, ut deum noris, etsi eius ignores et locum et faciem ... 13 locum et om. H s faciem, faciem aciem in r. V 1 sic animum tibi tuum notum esse oportere, etiamsi ignores et locum et formam. 1.75. nam quid nam quid quid enim V 2 aliud agimus, cum a voluptate, vol. G 1 a uuol. K 1 id est id ( pro id est) V a corpore, cum a re familiari, quae est ministra et famula corporis, cum a re publica, cum a negotio omni sevocamus omni sev. (s. i. r. V c )V omni sev. ex omnis ev. R animum, quid, inquam, in quantum GR 1 V 1 tum agimus nisi animum ad se ipsum advocamus, advocamus s avoc. X (voc. K 1 a add. K c ) secum esse cogimus cogita mus G 1 maximeque a corpore abducimus? secernere autem a corpore animum, nec quicquam post animum add. V 2 : id est se ipsum nec quicquam K ( c K c ) aliud, est mori est mori Bentl. ēmori K emori GRVH ( post aliud add. quam R al.m. nisi V rec ) cf. Plato Phaed. 67d Lact. epit. 41 : deum vere colere id est, nec quicquam aliud, sapientia. discere. quare hoc commentemur, mihi crede, disiungamusque credidis iung. GR 1 (corr. 1? ) V 1 (corr. 2 ) credi disi. H credi siung K 1 nos a corporibus, id est id ( pro id est) V consuescamus mori. hoc, et dum erimus in terris, erit illi illi K caelesti vitae simile, et cum illuc ex his vinclis vinculis K 2 V 2 emissi feremur, minus tardabitur cursus animorum. Tota... 23 animorum H nam qui in compedibus corporis semper fuerunt, etiam cum soluti sunt, tardius ingrediuntur, ut i qui ferro vincti multos annos fuerunt. fuerint V 1 quo cum venerimus, tum denique vivemus. nam haec quidem vita vita s. v. add. K 1 mors est, quam lamentari possem, si liberet. nam haec... 5 liberet Aug. epist. 155,4 liberetur GKR 1 (corr. 1 ) V 1 (ur eras. ) liberet Aug. Satis tu quidem in Consolatione es lamentatus; 1.87. ergo etiam carere mortuos vitae commodis idque esse miserum? certe ita dicant necesse est. an potest is, qui non est, re ulla carere? triste enim est nomen ipsum carendi, quia subicitur haec vis: habuit, non habet; desiderat requirit indiget. haec, opinor, incommoda sunt carentis: caret oculis, odiosa caecitas; liberis, orbitas. valet hoc in vivis, mortuorum autem non modo vitae commodis, sed ne vita quidem ipsa quisquam caret. de mortuis loquor, qui nulli sunt: nos, qui sumus, num aut cornibus aut si cornibus X si exp. V vet aut sic c. Sey. caremus aut pinnis? aut pinnis V ( a m. rec. ) ecquis id ecquis id Dav. sit qui id R dixerit? certe nemo. quid sit quid G sit q K ( q K 1 alt. i add. c ) sit q id V ( is V c ) qd ( V c ) V ita? quia, cum id non habeas quod tibi nec usu nec natura sit aptum, non careas, etiamsi sentias sentias V (n in r. c ) te non habere. 1.88. hoc premendum etiam atque etiam est et urguendum arguendum X ( unde argumentum s ) urguendum (u in r. et V 2 ) V cf. Verr.1,36 leg. agr.1, 16 Phil. 4,12 (prem. et urg. coni. ) fin. 5,80 illud urgueam, non intellegere eum ( cf. nat. deor. 3, 76) Planc. 48 etiam atque etiam insto atque urgeo insector posco confirmato illo, de quo, si mortales animi sunt, dubitare non possumus, quin qui V 1 tantus interitus in morte sit, ut ne minima quidem suspicio suspitio KV 1 -ici- in r. G 1 sensus relinquatur—hoc igitur probe stabilito et fixo illud excutiendum est, ut sciatur, quid sit q sit V ( ss. V c ) carere, ne relinquatur aliquid erroris in verbo. carere igitur hoc significat: egere eo quod habere velis; inest enim velle in carendo, nisi cum sic tamquam in febri dicitur alia quadam notione verbi. dicitur enim alio modo etiam carere, cum aliquid non habeas et non habere te sentias, etiamsi id facile patiare. ita add. Sauppe carere in morte non dicitur; nec enim esset dolendum; dicitur illud: bono carere, quod est malum. sed ne vivus quidem bono caret, si eo non indiget; sed in vivo intellegi tamen potest regno te carere—dici autem hoc in te satis subtiliter non potest; posset in Tarquinio, cum regno esset expulsus—: at in mortuo ne ne add. V 2 intellegi quidem. carere enim sentientis est; est post nec V C aut 2 nec sensus in mortuo: ne carere necarere V nec car. GKR quidem igitur in mortuo est. Quamquam quid opus est in hoc philosophari, cum rem non magnopere philosophia egere videamus? 1.97. vadit enim enim om. s in eundem carcerem atque in eundem paucis post annis scyphum Socrates, eodem scelere iudicum quo tyrannorum Theramenes. QHPAMENHC X Apol. 40csqq. (libere reddita) quae est igitur eius oratio, qua facit eum Plato usum apud iudices iam morte multatum? magna me inquit “spes tenet, iudices, bene mihi evenire, quod mittar ad mortem. necesse est enim sit alterum de duobus, ut aut sensus omnino omnes omnis K (acst s = accusativus ss. 2 ) mors auferat aut in alium quendam locum ex his locis morte migretur. meretur K quam ob rem, sive sensus extinguitur morsque ei somno similis est, qui non numquam etiam sine visis somniorum placatissimam quietem adfert, di dii GRV boni, quid lucri est emori! aut quam multi dies reperiri repp. GR (corr. 1 ) V possunt, qui tali nocti antepotur! cui si si V 2 s om. X similis est perpetuitas omnis consequentis temporis, quis me beatior? 1.98. sin vera sunt quae dicuntur, migrationem esse mortem in eas oras, horas K 1 V 2 quas qui e vita excesserunt incolunt, id hic in id corr. K c multo iam beatius est. tene, cum ab is, qui se iudicum numero numerū V 1 haberi volunt, evaseris, ad eos venire, qui vere iudices appellentur, Minoem Rhadamanthum Aeacum Aeacum s Aiacem X Triptolemum, convenireque eos qui iuste et et s om. X ( e)ge/nonto e)n tw=|n e(autw=n bi/w| ) cum fide vixerint— haec peregrinatio mediocris vobis videri potest? ut vero conloqui cum Orpheo Musaeo Homero Hesiodo liceat, quanti tandem aestimatis? equidem saepe emori, si fieri posset, vellem, ut ea quae dico mihi liceret invisere. invisere V (ise in r. V c ) invenire rell. quanta delectatione autem adficerer, cum Palamedem, cum Aiacem, cum alios iudicio iniquo iniquorum ventos GR iniquorũ ventos K iniquo ( eras. 3—4 litt., tum circum in fine versus V c ) ventos V ( ei)/ tis a)/llos dia\ kri/din a)/dikon te/qnhken circumventos convenirem! temptarem etiam summi regis, qui maximas copias duxit ad Troiam, et Ulixi ulixis V 2 Sisyphique prudentiam, nec ob eam rem, cum haec exquirerem sicut hic faciebam, capite damnarer.—Ne vos quidem, iudices i qui me absolvistis, hi X si V 2 mortem timueritis. 1.99. nec nec c in r. V c enim cuiquam bono mali quicquam evenire potest nec vivo nec mortuo, nec umquam eius res a dis inmortalibus imm. KR neglegentur, nec mihi ipsi hoc accidit fortuito. nec vero ego is, a quibus accusatus aut a quibus condemnatus sum, habeo quod suscenseam, succenseam K 2 in mg. V c nisi quod mihi nocere se crediderunt.” et haec quidem hoc modo; nihil autem melius extremo: sed tempus est inquit iam hinc abire, habire G 1 R 1 me, ut moriar, vos, ut vitam agatis. utrum autem sit melius, dii inmortales imm. V 2 sciunt, hominem quidem scire arbitror neminem. utrum... 26 neminem libere Lact. inst. 7,2, 10 Ne ego h' supra ego V 2 haud aut X haud V 2 paulo hunc animum malim mallim G ( 2. l in r. ) K 1 RV 1 quam eorum omnium fortunas, qui de hoc iudicaverunt. etsi, quod praeter deos negat scire quemquam, id scit scit sit V 1 ipse utrum sit melius—nam dixit ante—, sed suum illud, nihil ut adfirmet, tenet ad extremum; 1.100. nos autem teneamus, ut nihil censeamus esse malum, quod sit a natura datum omnibus, intellegamusque, intellegamus quae G 1 RV 1 si mors malum sit, esse sempiternum malum. nam vitae miserae mors finis esse videtur; mors si est misera, finis esse nullus potest. Sed quid ego Socratem aut S. et aut X (et eras. in V) Theramenem, praestantis viros virtutis et sapientiae gloria, commemoro, cum Lacedaemonius lacedem. GK quidam, cuius ne nomen quidem proditum est, mortem tantopere contempserit, ut, cum ad eam duceretur damnatus ab ephoris et esset voltu hilari atque laeto dixissetque ei quidam inimicus: contemnisne leges Lycurgi? lygurgi X, responderit: ego vero illi maximam gratiam habeo, qui me ea poena multaverit, quam sine mutuatione mutatione K 1 V et sine versura possem dissolvere. o virum Sparta sparta V dignum! ut mihi quidem, qui tam magno animo fuerit, innocens damnatus esse videatur. talis innumerabilis nostra civitas tulit. 1.103. cum enim de inmortalitate imm. R animorum disputavisset et iam moriendi tempus urgeret, rogatus a Critone, quem ad modum sepeliri se sepeliri V Plato Phaed. 115 c—e (libere) vellet, multam multa V 1 vero inquit operam, amici, frustra consumpsi; Critoni enim nostro non persuasi me hinc hic K 1 avolaturum neque mei mei Bentl. ( s ?) me quicquam relicturum. verum tamen, Crito, si me adsequi potueris aut sicubi ctus nactus KR 1 e corr. V rec n atus G 1 eris, ut tibi videbitur, videtur X videbitur s o(/pws a)/n soi fi/lon h)=| (cf. We.) sepelito. sed, mihi crede, nemo nemo vestrŭ G 1 (tum iterum scripsit nemo vestrŭ, sed ipse delevit) me vestrum, cum hinc excessero, consequetur. praeclare is is Hei. id (Socrates opponitur Diogeni) quidem, qui et amico permiserit et se ostenderit de hoc toto genere nihil laborare. 5.11. cuius multiplex ratio disputandi rerumque varietas et ingenii magnitudo Platonis memoria et litteris consecrata plura genera effecit effecit s efficit X dissentientium philosophorum, e quibus nos id potissimum consecuti consecuti con del. V 2 sumus, quo Socratem usum arbitrabamur, arbitramur V 2 s ut nostram ipsi sententiam tegeremus, errore alios levaremus et in omni disputatione, quid esset simillimum veri, quaereremus. quaeremus G 1 K quem morem moyerem G 2 cum Carneades acutissime copiosissimeque tenuisset, fecimus et alias saepe et nuper in Tusculano, ut ad eam eam ( del. c ) R consuetudinem disputaremus. et quadridui quidem sermonem superioribus ad ad a R missimus G 1 K te perscriptum libris misimus, quinto autem die cum eodem in loco consedissemus, sic est propositum, de quo disputaremus:


Subjects of this text:

subject book bibliographic info
academy Long, Immortality in Ancient Philosophy (2019) 110
agency Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
apollo Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
brutus m. junius Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32
cicero Long, Immortality in Ancient Philosophy (2019) 110
death, outcome of Long, Immortality in Ancient Philosophy (2019) 110
delphic oracle Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
evil Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32
law Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32
notion / notitia / ἔννοια Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32
oracles, oracle giver Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
oracles Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
plato Long, Immortality in Ancient Philosophy (2019) 110; Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32
pythia Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
scepticism Long, Immortality in Ancient Philosophy (2019) 110
sibyl, sibylline books Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
socrates, and cicero Long, Immortality in Ancient Philosophy (2019) 110
socrates Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32
stoicism Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
superstition Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
theramen Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32
tullius cicero, marcus Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
tullius cicero, quintus Mowat, Engendering the Future: Divination and the Construction of Gender in the Late Roman Republic (2021) 50
tusculum Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32
unhappiness' Maso, CIcero's Philosophy (2022) 32